Δωδεκανησιακός Λαϊκός Πολιτισμός

Εκτύπωσε αυτό το άρθρο

Ημερίδα

Ο Δωδεκανησιακός Λαϊκός Πολιτισμός, εργαλείο πολλαπλών δράσεων και παρεμβάσεων στην ανάπτυξη των ειδικών μορφών πολιτιστικού τουρισμού

ΕΙΣΗΓΗΣΗ
Δημήτρη Κούκουλα
Οικονομολόγου -Τουριστικού επιχειρηματία
Εκπρόσωπου της Δράσης Πολιτών: «Μουσείο Αγροτικής Πολιτιστικής και Λαογραφικής Κληρονομιάς Ρόδου»

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι,
Ο Δωδεκανησιακός Λαϊκός Πολιτισμός. Μέσον πολλαπλών δράσεων και παρεμβάσεων στην ανάπτυξη των ειδικών μορφών πολιτιστικού τουρισμού, είναι ο τίτλος που δώσαμε στην ημερίδα αυτή. Να πούμε εξ αρχής ότι ο λαϊκός πολιτισμός ενός τόπου, δεν είναι κάτι που μπορεί να μελετηθεί σε μια ημερίδα ή σε ένα συνέδριο, όσο μεγάλο και περιεκτικό κι αν είναι αυτό. Ένας ολόκληρος τρόπος ζωής δεν είναι εύκολο να αναλυθεί μέσα από εργασίες λίγων ωρών. Ούτε και πως φιλοδοξούμε ότι εμείς που συγκεντρωθήκαμε σήμερα εδώ, θα δώσουμε λύση στα τόσα προβλήματα που υπάρχουν στην λειτουργία των φορέων που τον εκφράζουν. Μπορούμε όμως από σήμερα να αποφασίσουμε ότι από εδώ και πέρα, είτε είμαστε πολίτες είτε εκπρόσωποι φορέων, θα συντονίσουμε τις δράσεις μας ιεραρχώντας στόχους και προτεραιότητες για τα θέματα που έχουν σχέση με αυτόν.

Πριν σας παρουσιάσω τους αγαπητούς φίλους που θα προεδρεύουν στις επιμέρους θεματικές ενότητες της ημερίδας μας, -που έχω την τιμή να συντονίζω-, θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας την ιδέα, το κίνητρο που οδήγησε στην συνάντηση αυτή. Θεωρώ απαραίτητο να αρχίσω από αυτό γιατί νομίζω ότι το οφείλω ως απάντηση σε αρκετούς φίλους που όλη αυτή την περίοδο που εμείς, οι πολίτες, προσπαθούμε να κάνουμε κάτι για τον τόπο μας, αναζητούν το κίνητρο.

Αυτό λοιπόν που οφείλω να πω είναι πως όλες οι ιδέες, μικρές ή μεγάλες ακουμπούν πάνω σε ένα κίνητρο και αυτό πάλι πηγάζει από μια στέρηση, ένα κενό.

Όσοι γεννήθηκαν στα χωριά αυτού του νησιού και τώρα ζουν σε πόλεις, -ένας από αυτούς είμαι και εγώ-, βιώνουν αυτό το κενό σαν ένα αίσθημα έλλειψης ή σαν νοσταλγία για τον τόπο της καταγωγής τους και όλα αυτά που μοιράζεται μια κλειστή κοινωνία.
Πολλοί από μας άκουσαν τα νανουρίσματα της μάνας τους, αλλά η γενιά μας δεν νανούρισε τα παιδιά της, γιατί αυτά ξεχάστηκαν και δεν αναπαράχθηκαν στο περιβάλλον της πόλης. Ξεχάστηκαν από τη μνήμη μας αλλά δε διαγράφηκαν από τα όνειρά μας, γιατί αγαπητοί φίλοι που μας τιμάτε απόψε με την παρουσία σας και την συμμετοχή σας σε αυτή την πρώτη μας ημερίδα για τον Δωδεκανησιακό λαϊκό πολιτισμό, το παρελθόν μέσα στο παρόν ζει, και αυτός είναι ένας θησαυρός που τον κουβαλάμε.
Για να φτιάξουμε λοιπόν την ιστορία του μέλλοντος ή καλύτερα να προχωρήσουμε το μέλλον της ιστορίας μας, πρέπει πρώτα να ακουμπήσουμε στο παρελθόν, γιατί τα κεντήματα του παρόντος μόνο με τις κλωστές του παρελθόντος κεντιούνται. Αυτές τις κλωστές –τις ρίζες μας- που έχουν τη δυνατότητα να μας κάνουν να δούμε ποιοι αληθινά είμαστε.

Αυτή λοιπόν, η δημιουργική ανάγκη να γνωρίσουμε την ταυτότητά μας είναι η ανάγκη πολλών κατοίκων αυτού του τόπου, - μέσα στους οποίους ανήκουμε και εμείς που έχουμε σήμερα συγκεντρωθεί εδώ- και πάνω από όλα πιστεύουμε ότι είναι η ανάγκη των παιδιών μας, που δεν έπαιξαν τα παιχνίδια της γειτονιάς, δε χόρεψαν στα πανηγύρια, δεν άκουσαν το παραμύθι της γιαγιάς κοντά στο αναμμένο κούμελο , δεν άκουσαν νανουρίσματα, δεν προετοίμασαν το γάμο στο χωριό και δεν άκουσαν τα κανάκια, δεν, δεν, δεν…..

Αυτά τα παιδιά μας λοιπόν πρέπει όχι να μάθουν θεωρητικά, αλλά να αναβιώσουν και να βιώσουν τις στιγμές της λαϊκής ψυχής, γιατί μόνο έτσι θα μπορέσουν να ερμηνεύσουν τη δική τους. Έχουμε χρέος να τα φέρουμε κοντά στη λαϊκή μας παράδοση για να διερευνήσουν τις επιβιώσεις παλαιών πολιτιστικών στοιχείων στη σύγχρονη ζωή του λαού των νησιών μας, να αντιληφθούν καλύτερα την καθημερινότητά τους και μέσα από όλα αυτά να μάθουν να αναγνωρίζουν ποια είναι, και να μπορούν να πάρουν στα χέρια τους τη συνέχεια αυτού του τόπου.

Ο λαϊκός πολιτισμός της Δωδεκανήσου παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον, όχι μόνο για τον πλούτο και την ενάργεια των επιμέρους μορφών του, αλλά και για την επιβίωση ή απόηχο στοιχείων πολυπολιτισμικής παράδοσης αιώνων. Η Λαογραφία, η επιστήμη του παραδοσιακού πολιτισμού, περιλαμβάνει παραμύθια, μύθους, αινίγματα, παροιμίες, παραδοσιακά παιχνίδια, δημοτικά τραγούδια και παραδοσιακά μουσικά όργανα, χορούς, λαϊκή τέχνη, επαγγέλματα, ασχολίες, κατοικία και ενδυμασία των ανθρώπων της εποχής, ήθη και έθιμα, λαϊκά δρώμενα και γιορτές στον κύκλο του χρόνου, λαϊκές αντιλήψεις για τα ουράνια σώματα, τα φυσικά φαινόμενα, την υγεία των ανθρώπων, κτλ.

Για λόγους διαδικαστικούς για την σημερινή μας συνάντηση έχουμε δημιουργήσει πέντε διαφορετικές θεματικές ενότητες, στην κάθε μία από τις οποίες προεδρεύει και ένας σημαντικός άνθρωπος του τοπικού μας πολιτισμού.

Η 1η ενότητα έχει ως θέμα
Δωδεκανησιακός Λαϊκός Πολιτισμός. Διαπιστώσεις και προοπτικές.
Προεδρεύων: Μανόλης Μακρής, Πρόεδρος Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου

Η 2η ενότητα :
Ο προσδιορισμός και η ανάδειξη του ρόλου των Πολιτιστικών Συλλόγων στην διατήρηση του Δωδεκανησιακού Λαϊκού Πολιτισμού.
Προεδρεύων: Φίλιππος Λίσγος, Μέλος ΔΣ Οργανισμού Πολιτιστικής Ανάπτυξης της Νομαρχίας Δωδεκανήσου

Η 3η ενότητα:
Η διαμόρφωση νέων προτάσεων για την στήριξη και ανάπτυξη των Συλλόγων που το αντικείμενό τους περιλαμβάνει τη διάδοση του Δωδεκανησιακού Λαϊκού Πολιτισμού.
Προεδρεύων: Σακελαρίου Παναγιώτης, Πρόεδρος Πολιτιστικού Οργανισμού Δήμου Ροδίων

Η 4η ενότητα:
Η αναζωογόνηση της τοπικής μουσικής παράδοσης και η εμπλοκή της νέας γενιάς μέσα από δραστηριότητες και καλλιτεχνική δημιουργία για τον Λαϊκό Πολιτισμό.
Προεδρεύων: Γιώργος Κωνστάντζος, Ερευνητής, Αρχείο Ελληνικής Μουσικής

και η 5η ενότητα:
Ο Τοπικός Λαϊκός Πολιτισμός ως μέσο για την οικονομική ανάπτυξη της Δωδεκανήσου.
Προεδρεύων: Μιλτιάδης Λογοθέτης, Οικονομολόγος-Συγγραφέας